Informatieveiligheid
De nieuwe Nederlandse Cyberbeveiligingswet, die de Europese NIS2-richtlijn implementeert, treedt definitief in werking op 15 augustus 2026 zonder overgangsperiode. De verantwoording gaat in per 2027. In 2026 is daarom gestart met de start van een Information Security Management System (ISMS), waarmee risicobeoordelingen, risicoregister, beheersmaatregelen en voortgangsbewaking structureel worden vastgelegd en geborgd. Met de integrale aanpak van informatieveiligheid kunnen uitdagingen meer structureel benaderd worden. Aansturing vindt plaats via de Plan-Do-Check-Act (PDCA)-cyclus en een jaarplan. Hiermee wordt niet alleen invulling gegeven aan de wettelijke plicht tot procesmatige en aantoonbare verbetering van informatieveiligheid, volgens de eisen uit BIO2, AVG maar ook aan toekomstige toezichtkaders zoals vastgesteld in de Cybersecuritywet (NIS2‑implementatie). In 2027 zal hier nadere invulling aan worden gegeven. |
Informatieveiligheid is een randvoorwaarde voor betrouwbare gemeentelijke dienstverlening. Gemeentelijke processen, dienstverlening en samenwerkingsverbanden zijn sterk afhankelijk van digitale systemen. Inwoners, ondernemers en partners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig omgaat met gegevens en dat de dienstverlening ook bij digitale verstoringen zoveel mogelijk doorgaat. Door toenemende cyberdreigingen is informatieveiligheid niet alleen een technisch onderwerp, maar ook een bestuurlijke en organisatorische opgave binnen de bedrijfsvoering.
Ontwikkelingen richting 2027
Het strategisch informatieveiligheidsbeleid van Diemen is in mei 2025 geactualiseerd vastgesteld. De komende jaren wordt het landelijke normenkader doorontwikkeld van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) naar BIO2, in aansluiting op de Europese NIS2-richtlijn en de Nederlandse Cyberbeveiligingswet. Gemeenten vallen onder deze wet als essentiële entiteit. Daarmee krijgen zij te maken met verplichtingen rond risicobeheersing, registratie, incidentmelding, ketenverantwoordelijkheid en aantoonbare sturing op digitale weerbaarheid.
Voor Diemen betekent dit dat informatieveiligheid structureel onderdeel moet zijn van sturing, besluitvorming en verantwoording. De gemeente moet doorlopend inzicht hebben in digitale risico’s, genomen maatregelen en de werking daarvan. Het bestaande proces voor de verantwoording van ENSIA wordt naar verwachting uitgebreid. De nadruk verschuift naar risicogestuurd werken, aantoonbaar in control zijn en continu verbeteren. Dat vraagt om een goed werkend Information Security Management System (ISMS), heldere rollen en verantwoordelijkheden, periodieke rapportages, bestuurlijke aandacht en oefening met digitale crisissituaties.
Het college heeft hierin een expliciete bestuurlijke verantwoordelijkheid. Het college stelt de kaders vast, ziet toe op de beheersing van digitale risico’s, keurt passende maatregelen goed en zorgt dat informatieveiligheid wordt meegewogen bij prioriteiten, middelen en continuïteit van de dienstverlening. Ook wanneer taken zijn belegd bij de ambtelijke organisatie, leveranciers of samenwerkingspartners, blijft het college bestuurlijk verantwoordelijk voor de borging van digitale weerbaarheid.
Inzet in 2027
In 2027 richt de inzet zich op het verder borgen van de Cyberbeveiligingswet en BIO2 in de gemeentelijke organisatie. We versterken risicomanagement, onderhouden het ISMS, actualiseren kritieke processen en continuïteitsmaatregelen, verbeteren incidentrespons en crisisvoorbereiding en vergroten het bewustzijn bij bestuur, management en medewerkers. Daarbij gaat het naast techniek ook om menselijk handelen, procesinrichting en samenwerking.
Voor de raad is vooral van belang dat informatieveiligheid een structurele bedrijfsvoeringsopgave is. Het gaat niet om een eenmalige investering, maar om blijvende aandacht, capaciteit en middelen om de gemeentelijke dienstverlening veilig, betrouwbaar en weerbaar te houden. De raad wordt hierover geïnformeerd via de reguliere planning- en controlcyclus en, waar nodig, bij relevante ontwikkelingen of incidenten.