2. Naar een duurzame samenleving

Met de pijler Duurzame samenleving van het Duurzaamheidsprogramma gaan we het afwentelen van problemen op andere landen en andere generaties tegen. Tot de pijler duurzame samenleving behoren de volgende drie thema’s: Energie & Klimaat, Afval & Circulaire Economie, Natuur & Biodiversiteit.

2.A DEELPROGRAMMA ENERGIE & KLIMAAT

Wat willen we bereiken?

  • 2040 fossiel onafhankelijke gemeente

  • 90% CO2 reductie in 2050 (Klimaatakkoord)

  • Minimaliseren emissie overige broeikasgassen

  • Het tijdig realiseren van een toekomstbestendig energiesysteem om daarmee ruimtelijke, economische en klimaatdoelstellingen te faciliteren (Energievisie Noord-Holland)

Wat gaan we ervoor doen in 2027?

  • Interbestuurlijke Werkwijze (IBW) Energiesysteem 2050 Noord-Holland

    • Afronden startnotitie IBW Noord-Holland en ter besluitvorming aan de raad voorleggen

    • Inrichten van een data-omgeving en ontwikkelen van het regionale Energiebeeld. 

    • Starten met gebiedsuitwerkingen (op deelregio Amstelland niveau). Dit gaat gepaard met participatie.

  • Aanpak (bovenregionale) energie-infrastructuur

    • Deelname aan de provinciale Taskforce Energie-Infrastructuur Noord-Holland

    • Deelname aan de projectprocedures voor:

      • een nieuw TenneT hoogspanningsstation Amsterdam Zuidoost

      • een nieuwe 380 kV hoogspanningsverbinding Diemen-Lelystad-Ens

      • een nieuw 380 kV hoogspanningsstation aan de zuidoostkant van Amsterdam

      • het verzwaren van de bestaande 380 kV hoogspanningsverbindingen Beverwijk - Diemen en Krimpen a/d IJssel - Diemen

    • Aanvraag subsidie behorende bij het convenant schoon en emissieloos bouwen

    • Onderzoeken beleidsontwikkelingen, mogelijkheden en beperkingen, nut en noodzaak van laadinfrastructuur voor (plezier)boten

  • Uitvoering Regionale energie strategie (RES)

    • Voortzetting deelname stuurgroep en werkgroep RES Noord-Holland Zuid

    • Voortzetting regionale samenwerking Opwek Energie op Rijksgronden (OER)

      • Afronding verkenningsfase en, bij steun van alle betrokkenen, start planfase voor windturbines in de Diemerscheg

      • Tenderprocedure voor exploitatie zonnepanelen langs de Rijkswegen vanuit Energieroute Noord-Holland (mits Projectbesluit gerealiseerd kan worden)

      • Verkenning mogelijkheden zonnevelden bij Gooiseweg in samenwerking met coöperatie Diemer Energie.

  • Uitvoering Transitievisie Warmte/Opstellen Warmteprogramma

    • Uitvoering warmteprogramma: implementatie nieuwe regelgeving (Wcw en Wgiw) en uitwerking warmtekavels

    • Voortzetten samenwerking oprichting regionaal publiek warmtebedrijf

    • Voortzetten MRA samenwerking voor onderzoek naar de ontwikkeling van aardwarmte

    • Voortzetten samenwerking Vattenfall verduurzamen Diemercentrale

    • Uitvoering afspraken over energie in het kader van de meerjarenafspraken met woningcorporaties en huurdersplatform

  • Implementatie en uitvoering Soortenmanagementplan (SMP)1 voor invulling van de onderzoeksverplichting beschermde diersoorten bij isolatie van gevels en daken:

    • Communicatie en beheer (waaronder jaarlijkse monitoring) Soortenmanagementplan

    • Aanleg alternatieve verblijven voor vleermuizen en vogels

  • Wijkaanpak warmtetransitie

    • Opstellen Uitvoeringsplan warmtenet Diemen-Zuid

    • Creëren collectieve warmte-oplossing voor Ruimzicht en Diemen Centrum

    • Voortzetten gebiedsaanpak warmte- en energietransitie Landlust

    • Voortzetten ondersteuningsaanpak verduurzaming utiliteitsbouw (bedrijventerreinen en maatschappelijk vastgoed)

    • Faciliteren en ondersteunen van buurtinitiatieven

    • Bijhouden klantvolgsysteem2 voor de energietransitie

    • Starten pilot met (tweedehands) C.V.-ketels als tijdelijke vervanging voor kapotte ketels voorafgaand aan aansluiting op duurzame (collectieve) voorziening

  • Isolatieaanpak woningen

    • Voortzetten energie-advies woningeigenaren en VVE's via regionaal energieloket

    • Voortzetten jaarlijkse collectieve inkoopactie energiemaatregelen woningeigenaren

    • Voortzetten ondersteuning VVE's energiebesparing en opwek duurzame energie

    • Voortzetten advisering en procesbegeleiding VVE's met focus op slecht geïsoleerde woongebouwen

    • Voortzetten uitvoerig subsidieregeling woningisolatie met focus op slecht geïsoleerde woningen

    • Stimuleren, adviseren en activeren verduurzaming koopwoningen

  • Aanpak energie-armoede

    • Voortzetten energie-advies door vrijwillige energiecoaches (n.a.v. prestatie afspraken met woningcorporaties, gestart in 2021). Coördinatie hiervan vindt sinds 2026 plaats door Daarom Duurzaam Diemen.

    • Voortzetten circulair gordijnenproject

    • Onderzoeken aanvullende aanpak energie-armoede (afhankelijk van rijksbijdrage)

  • Energietransitie bij bedrijven en maatschappelijk vastgoed

    • Voortzetten energie-advies bedrijven via regionaal energieloket

    • Onderzoeken mogelijkheden inzet Dumava Subsidie voor verduurzaming buurtkamers

    • Voortzetten duurzaamheidsdienst bedrijven via energieadviseur van de Stichting Energieke regio

    • Toezicht en handhaving energie- en klimaatregelgeving Europese Energie Efficiency Richtlijn, Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit bouwwerken leefomgeving

Monitoring

Wat

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Werkelijk 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Elektriciteit uit hernieuwbare bronnen

9,5%

n.n.b.

n.n.b.

13,0%1

13,5%

Totaal aardgasverbruik kleinverbruikers2

12.237.286 m3

10.569.304 m3

10.542.361 m3

10.250.000 m33

9.750.000 m34

  1. Ten gevolge van het afschaffen van de salderingsregeling iper 1 januari 2027 en het rekenen van terugleverkosten door energieleveranciers is de interesse voor plaatsing van zonnepanelen op bestaande bouw sterk afgenomen.
  2. Deze gegevens zijn voor het eerst opgenomen in de jaarstukken 2023 vanwege de raadsmotie voor een aardgasmonitor. Voor deze monitor wordt gebruik gemaakt van open data van Liander. Jaarlijks rapporteert Liander het gasgebruik van kleinverbruik aansluitingen, (< 40m3/uur). Zowel in woningen als in kleine bedrijven en instellingen. De weergegeven hoeveelheden zijn het standaard jaarverbruik (SJV). Dit is het gemeten gebruik, gecorrigeerd voor temperatuur en energieinhoud. In verband met de privacy van de gebruikers geeft Liander het gebruik per postcode (PC6). Het totale gebruik verkrijgen we door het gemiddelde gebruik te vermenigvuldigen met het aantal aansluitingen per postcode.
  3. De verwachting was dat het aardgasverbruik in 2026 vrijwel gelijk zou blijven ten opzichte van 2024. Dit werd zo ingeschat omdat het energiebesparingseffect door sterk verhoogde aardgasprijzen direct na de inval in Oekraïne deels teniet werd gedaan door daaropvolgende lagere prijzen. Daarnaast is de gebouwvoorraad sinds het laatste kwartaal van 2023 nauwelijks verder geïsoleerd ten gevolge van een uitspraak van de Raad van State over de problemen met bescherming van vleermuizen. Om isoleren weer goed mogelijk te kunnen maken is de gemeente begonnen met het opstellen van een Soortenmanagementplan.
  4. De verwachting is dat het aardgasverbruik in 2027 sterker daalt ten opzichte van 2026 door gestegen gasprijzen en problemen bij het aanvullen van de gasreserves ten gevolge van de oorlogen in Iran en Oekraine. Wel wordt een minder grote daling verwacht dan bij de eerdere prijsschok van 2023 op 2024 door de oorlog in Oekraine. Dit omdat inwoners toen al maatregelen hebben getroffen en omdat grootschalige isolatie nog op gang moet komen vanuit de wijkgerichte aanpakken en de vereenvoudigde procedure voor isolatie vanuit het Soortenmanagementplan.

2.B THEMA AFVAL & CIRCULAIRE ECONOMIE

Wat willen we bereiken?

  • Het terugdringen van de hoeveelheid ongescheiden restafval richting de landelijke norm van 100 kg per inwoner (Afvalplan)

  • Een afvalvrij dorp en een volledig circulaire economie in 2050

  • Met lokale inzet bijdragen aan de landelijke doelen3 en doelen van de Metropoolregio4 voor circulariteit

  • Circulaire bedrijfsvoering van de gemeente Diemen; het goede voorbeeld geven (zie onderdeel 4 samenwerking op duurzaamheid binnen de gemeentelijke organisatie)

  • Het stimuleren van bestaande en nieuwe bedrijven in innovatie en circulariteit en het creëren van daaraan gerelateerde extra werkgelegenheid

Wat gaan we ervoor doen in 2027?

  • Aanpak afval en zwerfafval

    • Opstellen Grondstoffenplan als opvolger van het Afvalplan 2020

    • Voortzetten communicatie en voorlichting over afvalscheiding

    • Voortzetten van het op aanvraag verstrekken van containers aan huis voor de inzameling van oud papier en karton en/of plastic verpakkingen, blik en drankenkartons

    Voorbereiden uitvoeren samenwerkingsovereenkomst met Verpact

    • Voortzetten gescheiden inzameling afval bij scholen

    • Jaarlijkse uitdeeldag compost op gemeentewerf

    • Stimuleren en faciliteren deelname aan landelijke opschoondagen (Landelijke Opschoondag en World Cleanup Day) en andere acties die bewoners, bedrijven en organisaties organiseren

    • Samen met onze (jonge) inwoners verminderen van zwerfafval en het verkleinen van de plastic soep in Diemen. Hiertoe werken we samen met het initiatief De Beestenbende

    • Toezicht en handhaving regelgeving bedrijfsafval vanuit Besluit Activiteiten Leefomgeving

  • Aanpak circulariteit

    • Voortzetten deelname aan AM- en MRA- en VNG-werkgroepen circulaire economie

    • Aanpak waardeketen voedsel en organische reststromen

      • Onderzoeken van een lokale (integrale) voedselstrategie

    • Aanpak waardeketen gebouwde omgeving

      • Stimuleren houtbouw vanuit MRA convenant houtbouw

      • Stimuleren circulair bouwen vanuit MRA convenant toekomstbestendige woningbouw

      • Stimuleren hoogwaardig hergebruik vrijkomende bouwmaterialen vanuit Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen MRA

      • Onderzoek om circulariteit beter te betrekken bij beleid en projecten in de openbare ruimte

      • Verkenning mogelijkheden voor een gemeentelijk circulair materialendepot

      • In openbare ruimte plaatsen van objecten gemaakt van moeilijk recyclebare plastics vanuit MRA convenant circulaire plastics

    • Aanpak waardeketen consumptiegoederen (o.a. textiel en elektronische apparatuur

      • Verkenning naar het opzetten van een spullenbieb

      • Verkenning stadspaskorting voor textielreparatie in Diemen

      • Verkenning naar het verbreden van het circulair gordijnenproject

      • Beoordeling haalbaarheid opnieuw organiseren Textiel of E-waste race bij scholen in de DUO-gemeenten

    • Intern: Voorlichting, opleiding, monitoring

      • Circulaire aanpak binnen de gemeentelijke organisatie (zie onder punt 4 Samenwerken aan duurzaamheid binnen de gemeentelijke organisatie)

      • Onderzoek zwerffietsenaanpak

    • Aanpak ondernemers/mkb

      • Aanhaken op Provincie Noord-Holland programma De Circulaire Routekaart

      • Verkennen opzetten netwerkbijeenkomst en ondersteuning circulair ondernemen textielondernemers

      • Verkennen opzetten netwerkbijeenkomst en ondersteuning circulair ondernemen horeca

    • Ondersteuning/samenwerking maatschappelijke initiatieven

      • Samenwerking met Daarom Duurzaam Diemen, Rataplan en maatschappelijke partners tijdens circulaire evenementen

      • Deelname aan de week van de circulaire economie en/of week zonder afval

Monitoring

Wat

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Werkelijk 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Hoeveelheid restafval (kg) per inwoner per jaar

180 kg

188 kg1

185 kg

189 kg

189 kg2

  1. De toename van de hoeveelheid restafval per inwoner ten opzichte van 2023 komt waarschijnlijk doordat het grootste deel van de nieuwbouw in Diemen bestaat uit appartementen. Bewoners van appartementen scheiden minder afval.
  2. Inschatting gebaseerd op de resultaten over 1e kwartaal 2026.

2.C THEMA NATUUR & BIODIVERSITEIT

Wat willen we bereiken?

  • Versterken natuurwaarde

  • Versterken ecologische verbindingen, waaronder verbinding buurtgroen en natuur

Wat gaan we ervoor doen in 2027?

  • plan van aanpak lokale invulling Europese Natuurherstelverordening

  • actualisatie/doorontwikkeling Natuurwaardenkaart (10-jaarlijkse actualisatie)

  • Voortzetten inhuur ecologisch specialist voor advisering bij projecten en verbeterde omgang met beschermde soorten bij (ver)bouwen en overige werkzaamheden

  • Inhaalactie uitvoeren van projecten uit het Uitvoeringsprogramma verbeteren Lokale Ecologische Structuur Diemen 2022 gericht op 1) in stand houden en verbeteren ecologische verbindingen en 2) kwaliteit van de Lokale Ecologische Structuur Diemen 2022 verbeteren, waaronder:

    • een verbinding onder het spoor tussen park Spoorzicht en de Oosterringdijk

    • verbeteren ecologische kwaliteit Park de Omloop en Diemerdreef

    • verbeteren ecologische verbinding onder het spoor bij Zwanenpad

  • Voortzetten van verbinden van buurtgroen met de hoofdgroenstructuur/natuur

  • Uitvoeren acties uit de actieagenda dierenwelzijn, waaronder een bijenburcht aanleggen, meer struiken planten op geselecteerde plekken, aanbesteding maaibestek zonder klepelen en met verplicht Kleurkeur, meer On the way to PlanetProof gekweekt groen gebruiken, etc.

  • Communicatie verbeterde aanpak voor omgang met beschermde soorten bij (ver)bouwen en overige werkzaamheden (waaronder soortenmanagementplan voor onder meer de isolatieopgave)

  • Voortzetten aanleg en onderhoud van natuurvriendelijke oevers en verbinden van waterpartijen

  • Voortzetten verhogen van belevings- en natuurwaarde bij groot onderhoud van perken en borders

  • Voortzetten grasmaaien met oog voor ecologie

  • Voortzetten waar mogelijk bomen in openbare ruimte aanplanten

  • Stimuleringsactie planten bomen bij particulieren

  • Voortzetten voorlichting problemen plaagdieren en waterkwaliteit door voedsel in de openbare ruimte.

Monitoring

Wat

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Werkelijk 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Hoeveelheid bomen in de openbare ruimte

12.5681

14.0092

13.2513

15.2624

15.462

natuurwaardekaart (10 jaarlijks)

In 2007 en 2017 zijn natuurwaardekaarten opgesteld. In 2027 is de actualisatie/doorontwikkeling natuurwaardekaarten dus weer aan de orde.

  1. Eind 2023 is gestart met een nieuw beheersysteem en een inspectie van alle bomen in Diemen. In 2023 was de inspectie van Diemen Zuid afgerond en waren de aantallen ingevoerd in het nieuwe beheersysteem. Het aantal bomen dat bij ‘werkelijk 2023’ staat, was dus een optelling van de nieuwe gegevens voor Diemen Zuid en de aantallen uit het oude beheersysteem voor de rest van de gemeente
  2. In 2024 is de inspectie van Diemen centrum afgerond en zijn de aantallen ingevoerd in het nieuwe beheersysteem. De aantallen die bij ‘Realisatie 2024’ staan, zijn dus een optelling van de nieuwe gegevens voor Diemen Zuid en Centrum en de aantallen uit het oude beheersysteem voor Diemen Noord. Bij de inventarisaties bleken meer bomen te staan dan wat was opgenomen in het oude systeem. Daarnaast had de gemeente ook in 2024 een paar honderd bomen bijgeplant.
  3. Dit was de bomenstand in het beheersysteem op 19 januari 2026. In 2025 waren inventarisaties gedaan in Diemen Noord. Ook waren er correcties uitgevoerd waarbij oude boompunten die nog onterecht in het systeem stonden zijn verwijderd (met name Holland Park West) en boompunten die buiten de gemeentegrens vallen (met name Gooiseweg). Hierdoor is het aantal bomen in 2025 met ruim 750 bomen naar beneden bijgesteld. Hiermee is de in 2023 gestarte inventarisatie en actualisatie van het nieuwe bomensysteem afgerond. Een aantal projecten zat in een fase waarbij al wel is gekapt, maar nog niet is aangeplant (zoals de Oosterringdijk). Tot slot waren nog niet alle nieuw geplante bomen opgenomen in het bomenbestand (nog 813 in te voeren).
  4. Het aantal bomen in het bomenbestand in juli 2025 bedroeg: 14.762. De verwachting was om in het restant van 2025 en in 2026 nog ongeveer 500 bomen bij te planten. Daarmee komt de begroting van het aantal bomen eind 2026 dus uit op 14.762 + 500 = 15.262