2. Naar een duurzame samenleving
Met de pijler Duurzame samenleving van het Duurzaamheidsprogramma gaan we het afwentelen van problemen op andere landen en andere generaties tegen. Tot de pijler duurzame samenleving behoren de volgende drie thema’s: Energie & Klimaat, Afval & Circulaire Economie, Natuur & Biodiversiteit.
2.A DEELPROGRAMMA ENERGIE & KLIMAAT
Wat willen we bereiken?
2040 fossiel onafhankelijke gemeente
90% CO2 reductie in 2050 (Klimaatakkoord)
Minimaliseren emissie overige broeikasgassen
Het tijdig realiseren van een toekomstbestendig energiesysteem om daarmee ruimtelijke, economische en klimaatdoelstellingen te faciliteren (Energievisie Noord-Holland)
Wat gaan we ervoor doen in 2027?
Interbestuurlijke Werkwijze (IBW) Energiesysteem 2050 Noord-Holland
Afronden startnotitie IBW Noord-Holland en ter besluitvorming aan de raad voorleggen
Inrichten van een data-omgeving en ontwikkelen van het regionale Energiebeeld.
Starten met gebiedsuitwerkingen (op deelregio Amstelland niveau). Dit gaat gepaard met participatie.
Aanpak (bovenregionale) energie-infrastructuur
Deelname aan de provinciale Taskforce Energie-Infrastructuur Noord-Holland
Deelname aan de projectprocedures voor:
een nieuw TenneT hoogspanningsstation Amsterdam Zuidoost
een nieuwe 380 kV hoogspanningsverbinding Diemen-Lelystad-Ens
een nieuw 380 kV hoogspanningsstation aan de zuidoostkant van Amsterdam
het verzwaren van de bestaande 380 kV hoogspanningsverbindingen Beverwijk - Diemen en Krimpen a/d IJssel - Diemen
Aanvraag subsidie behorende bij het convenant schoon en emissieloos bouwen
Onderzoeken beleidsontwikkelingen, mogelijkheden en beperkingen, nut en noodzaak van laadinfrastructuur voor (plezier)boten
Uitvoering Regionale energie strategie (RES)
Voortzetting deelname stuurgroep en werkgroep RES Noord-Holland Zuid
Voortzetting regionale samenwerking Opwek Energie op Rijksgronden (OER)
Afronding verkenningsfase en, bij steun van alle betrokkenen, start planfase voor windturbines in de Diemerscheg
Tenderprocedure voor exploitatie zonnepanelen langs de Rijkswegen vanuit Energieroute Noord-Holland (mits Projectbesluit gerealiseerd kan worden)
Verkenning mogelijkheden zonnevelden bij Gooiseweg in samenwerking met coöperatie Diemer Energie.
Uitvoering Transitievisie Warmte/Opstellen Warmteprogramma
Uitvoering warmteprogramma: implementatie nieuwe regelgeving (Wcw en Wgiw) en uitwerking warmtekavels
Voortzetten samenwerking oprichting regionaal publiek warmtebedrijf
Voortzetten MRA samenwerking voor onderzoek naar de ontwikkeling van aardwarmte
Voortzetten samenwerking Vattenfall verduurzamen Diemercentrale
Uitvoering afspraken over energie in het kader van de meerjarenafspraken met woningcorporaties en huurdersplatform
Implementatie en uitvoering Soortenmanagementplan (SMP)1 voor invulling van de onderzoeksverplichting beschermde diersoorten bij isolatie van gevels en daken:
Communicatie en beheer (waaronder jaarlijkse monitoring) Soortenmanagementplan
Aanleg alternatieve verblijven voor vleermuizen en vogels
Wijkaanpak warmtetransitie
Opstellen Uitvoeringsplan warmtenet Diemen-Zuid
Creëren collectieve warmte-oplossing voor Ruimzicht en Diemen Centrum
Voortzetten gebiedsaanpak warmte- en energietransitie Landlust
Voortzetten ondersteuningsaanpak verduurzaming utiliteitsbouw (bedrijventerreinen en maatschappelijk vastgoed)
Faciliteren en ondersteunen van buurtinitiatieven
Bijhouden klantvolgsysteem2 voor de energietransitie
Starten pilot met (tweedehands) C.V.-ketels als tijdelijke vervanging voor kapotte ketels voorafgaand aan aansluiting op duurzame (collectieve) voorziening
Isolatieaanpak woningen
Voortzetten energie-advies woningeigenaren en VVE's via regionaal energieloket
Voortzetten jaarlijkse collectieve inkoopactie energiemaatregelen woningeigenaren
Voortzetten ondersteuning VVE's energiebesparing en opwek duurzame energie
Voortzetten advisering en procesbegeleiding VVE's met focus op slecht geïsoleerde woongebouwen
Voortzetten uitvoerig subsidieregeling woningisolatie met focus op slecht geïsoleerde woningen
Stimuleren, adviseren en activeren verduurzaming koopwoningen
Aanpak energie-armoede
Voortzetten energie-advies door vrijwillige energiecoaches (n.a.v. prestatie afspraken met woningcorporaties, gestart in 2021). Coördinatie hiervan vindt sinds 2026 plaats door Daarom Duurzaam Diemen.
Voortzetten circulair gordijnenproject
Onderzoeken aanvullende aanpak energie-armoede (afhankelijk van rijksbijdrage)
Energietransitie bij bedrijven en maatschappelijk vastgoed
Voortzetten energie-advies bedrijven via regionaal energieloket
Onderzoeken mogelijkheden inzet Dumava Subsidie voor verduurzaming buurtkamers
Voortzetten duurzaamheidsdienst bedrijven via energieadviseur van de Stichting Energieke regio
Toezicht en handhaving energie- en klimaatregelgeving Europese Energie Efficiency Richtlijn, Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit bouwwerken leefomgeving
Monitoring
Wat | Werkelijk 2023 | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 |
|---|---|---|---|---|---|
Elektriciteit uit hernieuwbare bronnen | 9,5% | n.n.b. | n.n.b. | 13,0%1 | 13,5% |
Totaal aardgasverbruik kleinverbruikers2 | 12.237.286 m3 | 10.569.304 m3 | 10.542.361 m3 | 10.250.000 m33 | 9.750.000 m34 |
- Ten gevolge van het afschaffen van de salderingsregeling iper 1 januari 2027 en het rekenen van terugleverkosten door energieleveranciers is de interesse voor plaatsing van zonnepanelen op bestaande bouw sterk afgenomen.
- Deze gegevens zijn voor het eerst opgenomen in de jaarstukken 2023 vanwege de raadsmotie voor een aardgasmonitor. Voor deze monitor wordt gebruik gemaakt van open data van Liander. Jaarlijks rapporteert Liander het gasgebruik van kleinverbruik aansluitingen, (< 40m3/uur). Zowel in woningen als in kleine bedrijven en instellingen. De weergegeven hoeveelheden zijn het standaard jaarverbruik (SJV). Dit is het gemeten gebruik, gecorrigeerd voor temperatuur en energieinhoud. In verband met de privacy van de gebruikers geeft Liander het gebruik per postcode (PC6). Het totale gebruik verkrijgen we door het gemiddelde gebruik te vermenigvuldigen met het aantal aansluitingen per postcode.
- De verwachting was dat het aardgasverbruik in 2026 vrijwel gelijk zou blijven ten opzichte van 2024. Dit werd zo ingeschat omdat het energiebesparingseffect door sterk verhoogde aardgasprijzen direct na de inval in Oekraïne deels teniet werd gedaan door daaropvolgende lagere prijzen. Daarnaast is de gebouwvoorraad sinds het laatste kwartaal van 2023 nauwelijks verder geïsoleerd ten gevolge van een uitspraak van de Raad van State over de problemen met bescherming van vleermuizen. Om isoleren weer goed mogelijk te kunnen maken is de gemeente begonnen met het opstellen van een Soortenmanagementplan.
- De verwachting is dat het aardgasverbruik in 2027 sterker daalt ten opzichte van 2026 door gestegen gasprijzen en problemen bij het aanvullen van de gasreserves ten gevolge van de oorlogen in Iran en Oekraine. Wel wordt een minder grote daling verwacht dan bij de eerdere prijsschok van 2023 op 2024 door de oorlog in Oekraine. Dit omdat inwoners toen al maatregelen hebben getroffen en omdat grootschalige isolatie nog op gang moet komen vanuit de wijkgerichte aanpakken en de vereenvoudigde procedure voor isolatie vanuit het Soortenmanagementplan.
2.B THEMA AFVAL & CIRCULAIRE ECONOMIE
Wat willen we bereiken?
Het terugdringen van de hoeveelheid ongescheiden restafval richting de landelijke norm van 100 kg per inwoner (Afvalplan)
Een afvalvrij dorp en een volledig circulaire economie in 2050
Met lokale inzet bijdragen aan de landelijke doelen3 en doelen van de Metropoolregio4 voor circulariteit
Circulaire bedrijfsvoering van de gemeente Diemen; het goede voorbeeld geven (zie onderdeel 4 samenwerking op duurzaamheid binnen de gemeentelijke organisatie)
Het stimuleren van bestaande en nieuwe bedrijven in innovatie en circulariteit en het creëren van daaraan gerelateerde extra werkgelegenheid
Wat gaan we ervoor doen in 2027?
Aanpak afval en zwerfafval
Opstellen Grondstoffenplan als opvolger van het Afvalplan 2020
Voortzetten communicatie en voorlichting over afvalscheiding
Voortzetten van het op aanvraag verstrekken van containers aan huis voor de inzameling van oud papier en karton en/of plastic verpakkingen, blik en drankenkartons
Voorbereiden uitvoeren samenwerkingsovereenkomst met Verpact
Voortzetten gescheiden inzameling afval bij scholen
Jaarlijkse uitdeeldag compost op gemeentewerf
Stimuleren en faciliteren deelname aan landelijke opschoondagen (Landelijke Opschoondag en World Cleanup Day) en andere acties die bewoners, bedrijven en organisaties organiseren
Samen met onze (jonge) inwoners verminderen van zwerfafval en het verkleinen van de plastic soep in Diemen. Hiertoe werken we samen met het initiatief De Beestenbende
Toezicht en handhaving regelgeving bedrijfsafval vanuit Besluit Activiteiten Leefomgeving
Aanpak circulariteit
Voortzetten deelname aan AM- en MRA- en VNG-werkgroepen circulaire economie
Aanpak waardeketen voedsel en organische reststromen
Onderzoeken van een lokale (integrale) voedselstrategie
Aanpak waardeketen gebouwde omgeving
Stimuleren houtbouw vanuit MRA convenant houtbouw
Stimuleren circulair bouwen vanuit MRA convenant toekomstbestendige woningbouw
Stimuleren hoogwaardig hergebruik vrijkomende bouwmaterialen vanuit Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen MRA
Onderzoek om circulariteit beter te betrekken bij beleid en projecten in de openbare ruimte
Verkenning mogelijkheden voor een gemeentelijk circulair materialendepot
In openbare ruimte plaatsen van objecten gemaakt van moeilijk recyclebare plastics vanuit MRA convenant circulaire plastics
Aanpak waardeketen consumptiegoederen (o.a. textiel en elektronische apparatuur
Verkenning naar het opzetten van een spullenbieb
Verkenning stadspaskorting voor textielreparatie in Diemen
Verkenning naar het verbreden van het circulair gordijnenproject
Beoordeling haalbaarheid opnieuw organiseren Textiel of E-waste race bij scholen in de DUO-gemeenten
Intern: Voorlichting, opleiding, monitoring
Circulaire aanpak binnen de gemeentelijke organisatie (zie onder punt 4 Samenwerken aan duurzaamheid binnen de gemeentelijke organisatie)
Onderzoek zwerffietsenaanpak
Aanpak ondernemers/mkb
Aanhaken op Provincie Noord-Holland programma De Circulaire Routekaart
Verkennen opzetten netwerkbijeenkomst en ondersteuning circulair ondernemen textielondernemers
Verkennen opzetten netwerkbijeenkomst en ondersteuning circulair ondernemen horeca
Ondersteuning/samenwerking maatschappelijke initiatieven
Samenwerking met Daarom Duurzaam Diemen, Rataplan en maatschappelijke partners tijdens circulaire evenementen
Deelname aan de week van de circulaire economie en/of week zonder afval
Monitoring
Wat | Werkelijk 2023 | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 |
|---|---|---|---|---|---|
Hoeveelheid restafval (kg) per inwoner per jaar | 180 kg | 188 kg1 | 185 kg | 189 kg | 189 kg2 |
- De toename van de hoeveelheid restafval per inwoner ten opzichte van 2023 komt waarschijnlijk doordat het grootste deel van de nieuwbouw in Diemen bestaat uit appartementen. Bewoners van appartementen scheiden minder afval.
- Inschatting gebaseerd op de resultaten over 1e kwartaal 2026.
2.C THEMA NATUUR & BIODIVERSITEIT
Wat willen we bereiken?
Versterken natuurwaarde
Versterken ecologische verbindingen, waaronder verbinding buurtgroen en natuur
Wat gaan we ervoor doen in 2027?
plan van aanpak lokale invulling Europese Natuurherstelverordening
actualisatie/doorontwikkeling Natuurwaardenkaart (10-jaarlijkse actualisatie)
Voortzetten inhuur ecologisch specialist voor advisering bij projecten en verbeterde omgang met beschermde soorten bij (ver)bouwen en overige werkzaamheden
Inhaalactie uitvoeren van projecten uit het Uitvoeringsprogramma verbeteren Lokale Ecologische Structuur Diemen 2022 gericht op 1) in stand houden en verbeteren ecologische verbindingen en 2) kwaliteit van de Lokale Ecologische Structuur Diemen 2022 verbeteren, waaronder:
een verbinding onder het spoor tussen park Spoorzicht en de Oosterringdijk
verbeteren ecologische kwaliteit Park de Omloop en Diemerdreef
verbeteren ecologische verbinding onder het spoor bij Zwanenpad
Voortzetten van verbinden van buurtgroen met de hoofdgroenstructuur/natuur
Uitvoeren acties uit de actieagenda dierenwelzijn, waaronder een bijenburcht aanleggen, meer struiken planten op geselecteerde plekken, aanbesteding maaibestek zonder klepelen en met verplicht Kleurkeur, meer On the way to PlanetProof gekweekt groen gebruiken, etc.
Communicatie verbeterde aanpak voor omgang met beschermde soorten bij (ver)bouwen en overige werkzaamheden (waaronder soortenmanagementplan voor onder meer de isolatieopgave)
Voortzetten aanleg en onderhoud van natuurvriendelijke oevers en verbinden van waterpartijen
Voortzetten verhogen van belevings- en natuurwaarde bij groot onderhoud van perken en borders
Voortzetten grasmaaien met oog voor ecologie
Voortzetten waar mogelijk bomen in openbare ruimte aanplanten
Stimuleringsactie planten bomen bij particulieren
Voortzetten voorlichting problemen plaagdieren en waterkwaliteit door voedsel in de openbare ruimte.
Monitoring
Wat | Werkelijk 2023 | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 |
|---|---|---|---|---|---|
Hoeveelheid bomen in de openbare ruimte | 12.5681 | 14.0092 | 13.2513 | 15.2624 | 15.462 |
natuurwaardekaart (10 jaarlijks) | In 2007 en 2017 zijn natuurwaardekaarten opgesteld. In 2027 is de actualisatie/doorontwikkeling natuurwaardekaarten dus weer aan de orde. | ||||
- Eind 2023 is gestart met een nieuw beheersysteem en een inspectie van alle bomen in Diemen. In 2023 was de inspectie van Diemen Zuid afgerond en waren de aantallen ingevoerd in het nieuwe beheersysteem. Het aantal bomen dat bij ‘werkelijk 2023’ staat, was dus een optelling van de nieuwe gegevens voor Diemen Zuid en de aantallen uit het oude beheersysteem voor de rest van de gemeente
- In 2024 is de inspectie van Diemen centrum afgerond en zijn de aantallen ingevoerd in het nieuwe beheersysteem. De aantallen die bij ‘Realisatie 2024’ staan, zijn dus een optelling van de nieuwe gegevens voor Diemen Zuid en Centrum en de aantallen uit het oude beheersysteem voor Diemen Noord. Bij de inventarisaties bleken meer bomen te staan dan wat was opgenomen in het oude systeem. Daarnaast had de gemeente ook in 2024 een paar honderd bomen bijgeplant.
- Dit was de bomenstand in het beheersysteem op 19 januari 2026. In 2025 waren inventarisaties gedaan in Diemen Noord. Ook waren er correcties uitgevoerd waarbij oude boompunten die nog onterecht in het systeem stonden zijn verwijderd (met name Holland Park West) en boompunten die buiten de gemeentegrens vallen (met name Gooiseweg). Hierdoor is het aantal bomen in 2025 met ruim 750 bomen naar beneden bijgesteld. Hiermee is de in 2023 gestarte inventarisatie en actualisatie van het nieuwe bomensysteem afgerond. Een aantal projecten zat in een fase waarbij al wel is gekapt, maar nog niet is aangeplant (zoals de Oosterringdijk). Tot slot waren nog niet alle nieuw geplante bomen opgenomen in het bomenbestand (nog 813 in te voeren).
- Het aantal bomen in het bomenbestand in juli 2025 bedroeg: 14.762. De verwachting was om in het restant van 2025 en in 2026 nog ongeveer 500 bomen bij te planten. Daarmee komt de begroting van het aantal bomen eind 2026 dus uit op 14.762 + 500 = 15.262