Spreidingswet - opvang vluchtelingen

Projectaanpak AZC

Het college heeft 24 maart 2026 besloten de definitieve vergunning te verlenen aan het COA voor een asielzoekerscentrum aan Diemerhof 2. Er is plek voor maximaal 160 asielzoekers, van wie ongeveer 50 alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv's) voor de duur van tien jaar. De locatie opent in 2027.

De opgave, ingegeven door de Spreidingswet en de ambities vanuit het coalitieakkoord, vraagt om een projectmatige aanpak. Voor het werk rondom de voorbereiding, realisatie, communicatie en toezicht op basis van het veiligheidsplan maken we extra kosten (totaal in 2027 € 415.000 en in 2028 en 2029 € 150.000). Na deze periode passen we verder zoveel als mogelijk de extra werkzaamheden binnen de bestaande capaciteit in.

De gemeente is verantwoordelijk voor (onze wettelijke taken) op het gebied van zorg, onderwijs en openbare orde en veiligheid. Uitgangspunt is dat we deze extra taken opvangen binnen ons reguliere beleid en uitvoering. Het COA is verantwoordelijk voor de opvang, inclusief (medische) zorg en dagbesteding.

Veiligheid, leefbaarheid, ontmoetingen en participatie

Bij de aanvraag omgevingsvergunning voor een AZC op de locatie Diemerhof 2 heeft de gemeenteraad verschillende moties aangenomen die het college onder andere vragen te zorgen voor een breed gedragen veiligheidsplan, het COA te ondersteunen bij het organiseren van ontmoetingsmomenten tussen bewoners van het AZC en de buurt en de talenten van de bewoners van het AZC te benutten.

Het coalitieakkoord 2026-2030 ‘Samen verder’ schrijft daarnaast dat de komst van het AZC hand in hand gaat met investeringen in voorzieningen, veiligheid en leefbaarheid in de omgeving. Het projectteam werkt momenteel aan een veiligheidsplan en een uitvoerings- en implementatieplan om de plannen voor veiligheid, leefbaarheid, ontmoetingen en participatie concreet uit te werken. Deze plannen bieden we in het najaar van 2026 ter consultatie aan de gemeenteraad aan. Voor het extra toezicht op basis van het veiligheidsplan worden middelen vrijgemaakt. Voor de uitvoering van de rest van de acties van het veiligheidsplan en het uitvoerings- en implementatieplan gelden kosten voor de ontwikkeling van een sociaal horecacafé (zie hierna) en maken we eventuele andere kosten tegen die tijd inzichtelijk en vragen we dat via een kwartaalbrief aan.

Sociaal horecacafé

De oude bedrijfskantine op de benedenverdieping van Diemerhof 2 zou goed ontwikkeld kunnen worden tot een zogenaamd sociaal horecacafé. Mensen die recent of ooit gevlucht zijn kunnen daar de taal leren, werkervaring opdoen en een netwerk opbouwen, samen met medewerkers die al langer in Nederland wonen. Zo'n concept zoekt ook verbinding met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties uit de buurt. Het café kan een brug vormen tussen het AZC en de omgeving. Het draagt direct bij aan gemeentelijke doelstellingen op het gebied van integratie, participatie, jongerenontwikkeling en sociale samenhang. Voorstel is om hier een pilot van te maken voor de duur van drie jaar. Doelstellingen daarbij zijn de gemeentelijke kosten op termijn te laten zakken en de locatie te ontwikkelen als buurthub, een plek waar bewoners van het AZC, de buurt en omliggende bedrijven zich betrokken en verantwoordelijk voor voelen.

Rijksvergoedingen en specifieke uitkeringen

In de Spreidingswet worden gemeenten met verschillende specifieke uitkeringen gestimuleerd om extra opvangplekken aan te bieden. Het COA heeft voorafgaand aan de bestuursovereenkomst een indicatie afgegeven. Bij nul inschrijvingen in het BRP ontvangen we jaarlijks ongeveer € 240.000. Wanneer de bewoners van het AZC zijn ingeschreven in het BRP ontvangen we, net als bij de andere inwoners, een bedrag per inwoner.150 extra inwoners is ongeveer € 75.000 extra in de algemene uitkering. De peildatum voor de berekening is 1 januari van het lopende jaar. Aangezien het AZC in 2027 van start gaat, zullen we pas vanaf 2028 de rijksvergoeding ontvangen.

De vergoedingen zijn beleidsvrij te besteden.

Wij komen in aanmerking voor een specifieke uitkering voor bijzondere opvangplekken zoals bijvoorbeeld voor alleenstaande minderjarigen. Inschatting is dat dit een bedrag van € 45.000 per jaar zal zijn. Het bedrag wordt tweejaarlijks bepaald.

Voor de kinderen in het AZC ontvangen we een aparte decentralisatie-uitkering. Ook deze zal vanaf 2028 via het Gemeentefonds (algemene uitkering) gaan lopen.

Het is op dit moment lastig om een exacte indicatie van de ontvangsten te geven. Dit is afhankelijk van de plaatsingen en de inschrijvingen in het BRP. Bovendien wijzigen de bedragen van de vergoeding jaarlijks. In de kwartaalbrieven informeren wij u over de stand van zaken.